Jeśli brzydki zapach z lodówki utrzymuje się mimo mycia, trzeba sprawdzić miejsca, do których zwykłe przetarcie półek nie dociera: fałdy uszczelki, odpływ skroplin, dostępny zbiornik na wodę oraz okolice kanałów nawiewu. Sam zapach nie potwierdza obecności pleśni. Może pochodzić także z resztek jedzenia, zabrudzonej wody lub materiałów, które wchłonęły woń zepsutej żywności. Sposób czyszczenia zależy od tego, gdzie znajduje się źródło problemu i do których elementów producent dopuszcza dostęp użytkownika.

W 30 sekund

  • Mycie wnętrza może nie usunąć zabrudzeń z uszczelki, odpływu i zbiornika skroplin.
  • Zapach stęchlizny wskazuje kierunek sprawdzenia, ale nie pozwala rozpoznać pleśni ani ocenić jej zasięgu.
  • Zamknięty obieg czynnika chłodniczego nie ma kontaktu z żywnością ani powietrzem w komorze. Nie otwiera się go w celu usunięcia zapachu.
  • Widoczne zabrudzenia usuwaj wyłącznie z dostępnych powierzchni, środkami dopuszczonymi do danego urządzenia. Nie rozpylaj preparatów w kanałach nawiewu.
  • Nawracający nalot, zapach zza osłon lub jednoczesne pogorszenie chłodzenia wymagają oceny serwisu.

Co oznacza pleśń „w układzie chłodzącym”

W lodówce trzeba rozróżnić zamknięty obieg chłodniczy od przestrzeni, przez które przepływa powietrze i woda z odszraniania. To rozróżnienie decyduje o tym, co można wyczyścić, a co wymaga fachowej obsługi.

Obieg chłodniczy obejmuje między innymi sprężarkę, przewody i wymienniki, w których krąży czynnik chłodniczy. Przy sprawnym urządzeniu jego wnętrze jest odizolowane od komory na żywność. Nie ma podstaw, by na podstawie zapachu rozpoznawać „grzyb w czynniku” lub zlecać jego wymianę jako sposób odświeżenia lodówki.

Potoczne określenie „pleśń w układzie chłodzącym” może natomiast dotyczyć zabrudzeń przy parowniku, w kanałach powietrznych albo w układzie odprowadzania skroplin. Wilgoć i pozostałości organiczne mogą sprzyjać rozwojowi drobnoustrojów. W urządzeniach z wymuszonym obiegiem powietrza zapach z jednego miejsca może być wyczuwalny w całej komorze.

Nie oznacza to, że należy od razu zdejmować wewnętrzne osłony. Za nimi mogą znajdować się wentylator, przewody elektryczne i elementy chłodnicze. Zakres samodzielnego czyszczenia wyznacza instrukcja konkretnego modelu.

Gdzie szukać źródła zapachu po umyciu wnętrza

Jeżeli umyte półki i ściany są czyste, kolejnym krokiem jest obejrzenie miejsc zatrzymujących wodę lub resztki. Lokalizacja zapachu pomaga zawęzić poszukiwania, ale sama nie daje pewnej diagnozy.

Obserwacje po umyciu lodówki, możliwe przyczyny zapachu i bezpieczne sprawdzenia
Obserwacja Możliwa przyczyna Bezpieczne sprawdzenie
Nalot lub zabrudzenie w fałdach uszczelki Wilgoć i resztki zalegające w zagłębieniu Obejrzyj fałdy bez odrywania uszczelki od drzwi
Woda pod szufladami Niedrożny odpływ, ale też inny problem z odprowadzaniem wody Sprawdź widoczny odpływ i sposób jego obsługi w instrukcji
Zapach wyraźniejszy za urządzeniem Zabrudzony zbiornik skroplin lub rozlana ciecz Po odłączeniu zasilania obejrzyj wyłącznie dostępne miejsca
Zapach nasila się podczas nawiewu Źródło w pobliżu kanałów powietrznych lub przenoszenie woni z komory Sprawdź dostępne kratki, bez wkładania narzędzi i rozpylania środków
Woń pozostaje w pustej, umytej lodówce Ukryte zabrudzenie albo zapach wchłonięty przez materiał Sprawdź wyjmowane elementy, uszczelki i dostępne szczeliny

Ciemny ślad nie zawsze jest pleśnią. Może być osadem, zabrudzeniem lub przebarwieniem materiału. Z kolei brak widocznego nalotu nie wyklucza zabrudzenia w miejscu niedostępnym bez demontażu. Nie warto próbować rozstrzygać tego przez intensywne wąchanie powierzchni z bliska.

W lodówce z kostkarką lub dozownikiem wody źródłem woni może być również osobny układ wodny. Jeżeli problem dotyczy przede wszystkim lodu lub nalewanej wody, sprawdzenia wymagają elementy wskazane w instrukcji tego układu. Mycie komory chłodziarki może nie mieć na nie wpływu.

Jak usunąć widoczny nalot z dostępnych elementów

Niewielkie zabrudzenie na dostępnej, zmywalnej powierzchni można usunąć podczas czyszczenia przewidzianego przez producenta. Gdy nalot wchodzi pod osłonę, znajduje się w porowatym materiale albo szybko wraca, samo przetarcie powierzchni może nie wystarczyć.

  1. Zabezpiecz żywność i odłącz lodówkę od zasilania. Produkty wymagające chłodzenia przenieś do odpowiednich warunków na czas pracy. Żywność z oznakami zepsucia lub pleśni usuń; czyszczenie urządzenia nie przywróci jej przydatności.
  2. Wyjmij elementy dopuszczone do mycia. Półki, szuflady i pojemniki czyść zgodnie z instrukcją. Zimnych szklanych części nie wkładaj od razu do gorącej wody — gwałtowna zmiana temperatury może je uszkodzić.
  3. Usuń zabrudzenia z powierzchni. Użyj miękkiej ściereczki i środka zalecanego do wnętrza lodówki. Szczególną uwagę poświęć krawędziom, prowadnicom szuflad oraz fałdom uszczelki. Nie zalewaj panelu, oświetlenia ani otworów wentylacyjnych.
  4. Usuń pozostałości preparatu zgodnie z jego etykietą. Samo naniesienie środka na nalot nie zastępuje usunięcia zabrudzenia. Jeżeli preparat wymaga spłukania, wykonaj je przed ponownym kontaktem powierzchni z żywnością.
  5. Dokładnie osusz umyte miejsca. Złóż wyposażenie i uruchom urządzenie według instrukcji. Produkty włóż po przywróceniu właściwych warunków chłodzenia.

Nie ma jednego domowego preparatu odpowiedniego do wszystkich lodówek. Ocet, soda czy środek chlorowy nie powinny być traktowane jako uniwersalna procedura odgrzybiania: mogą mieć ograniczoną skuteczność, pozostawiać zapach albo być nieodpowiednie dla niektórych materiałów. Preparatu przeciw pleśni przeznaczonego do ścian lub fug nie należy automatycznie stosować w komorze na żywność.

Nie mieszaj środków czyszczących, zwłaszcza preparatów chlorowych z octem, innymi kwasami lub amoniakiem. Wytyczne medyczne ATSDR/CDC dotyczące podchlorynu sodu wskazują, że jego roztwory po zmieszaniu z kwasami lub amoniakiem mogą uwalniać toksyczny chlor lub chloraminy. Przestrzegaj etykiety produktu, w tym zaleceń dotyczących rękawic i wentylacji.

Odpływ i zbiornik skroplin — kiedy można je wyczyścić samodzielnie

Czyszczenie odpływu lub zbiornika ma sens wtedy, gdy dany model przewiduje ich obsługę przez użytkownika. Nie każda lodówka ma widoczny otwór odpływowy, a dostęp do tacki nad sprężarką bywa ograniczony.

W urządzeniu z dostępnym odpływem skroplin zastosuj wyłącznie sposób i akcesorium wskazane w instrukcji. Nie przepychaj otworu drutem ani ostrym narzędziem. Nie wlewaj przypadkowej ilości wody i nie wtłaczaj płynu pod ciśnieniem: bez znajomości przebiegu odpływu trudno ocenić, gdzie trafi ciecz.

Zbiornik skroplin można wyjąć i umyć tylko wtedy, gdy producent dopuszcza taką czynność. Nie odginaj przewodów i nie demontuj mocowań, by dostać się do tacki. Jeżeli dostęp wymaga zdjęcia osłony serwisowej lub pracy przy elementach elektrycznych, potrzebny jest serwis.

Jeśli po udrożnieniu zgodnym z instrukcją woda ponownie gromadzi się w komorze, przyczyna może wykraczać poza zwykłe zabrudzenie. W takiej sytuacji kolejne płukanie nie zastępuje sprawdzenia odpływu i działania odszraniania.

Dlaczego samo rozmrażanie lub pochłaniacz zapachu może nie pomóc

Rozmrażanie może ułatwić dostęp do miejsc zasłoniętych lodem, ale nie usuwa samoistnie osadu ani pleśni. Ma sens, gdy przewiduje je instrukcja urządzenia lub zaleci je serwis. Lodu nie należy odkuwać ani przyspieszać rozmrażania wrzątkiem czy urządzeniem grzejnym bez wyraźnego dopuszczenia producenta.

Pochłaniacz może ograniczyć wyczuwalną woń, lecz nie oczyści zabrudzonej powierzchni i nie rozwiąże problemu stojącej wody. Podobnie kawa lub inne intensywnie pachnące produkty mogą utrudnić ocenę, czy źródło zapachu nadal występuje. Efekt czyszczenia najlepiej oceniać bez dodatkowych aromatów.

Nie rozpylaj środka grzybobójczego przez kratki nawiewu. Nie pozwala to kontrolować pokrycia powierzchni ani późniejszego usunięcia pozostałości, a preparat może trafić na wentylator, elektronikę lub materiały, do których nie jest przeznaczony.

Kiedy potrzebna jest ocena serwisu

Pomoc serwisu jest uzasadniona, gdy zapach wraca po dokładnym czyszczeniu dostępnych elementów albo jego źródło znajduje się za osłoną. Dotyczy to także nalotu w kanałach powietrznych, uszkodzonej uszczelki oraz podejrzenia, że ciecz wniknęła w izolację lub inne trudno dostępne materiały. W takich miejscach skuteczne usunięcie zabrudzenia może wymagać demontażu albo wymiany elementu.

Do zgłoszenia przygotuj:

  • model i numer identyfikacyjny z tabliczki znamionowej;
  • informację, kiedy pojawił się zapach i czy poprzedzała go awaria zasilania lub zepsucie żywności;
  • miejsce widocznego nalotu albo gromadzenia się wody;
  • opis wykonanych czynności i użytych preparatów;
  • informację o zmianach chłodzenia, nawiewu, oblodzeniu lub alarmach.

Wystarczy opis „zapach utrzymuje się po umyciu, nasila się przy nawiewie, widocznego nalotu w komorze nie ma”. To użyteczniejsze niż pewna diagnoza „grzyb w układzie chłodniczym”, której nie potwierdzono oględzinami.

Zapach spalenizny, dym lub uszkodzenie przewodów zmieniają sytuację: przerwij użytkowanie, odłącz zasilanie, jeśli można to zrobić bezpiecznie, i zleć sprawdzenie urządzenia. Jeżeli lodówka jednocześnie przestała prawidłowo chłodzić, trzeba również zabezpieczyć żywność — usunięcie zapachu nie rozwiązuje problemu jej przechowywania.

O autorze

Alicja Rzewnicka-Wierzbicka — redaktorka UsterkaOnline.pl. Zakres tematyczny: użytkowanie urządzeń domowych, rozpoznawanie objawów awarii i praktyczne problemy związane z wyposażeniem domu.

Zobacz profil i artykuły autora